| Sugar Beet Seed Institute |
 |
|
براي دستيابي به اين هدف , مجريان طرح, ضمن تبادل نظر و مشورت با مسئولان ذيربط كشور و همكاري با بنگاه وقت اصلاح و تهيه بذر چغندر قند طرح جامعي براي رسيدن به اهداف فوق الذكر تهيه نمودند. دراين طرح با استفاده از 20 رقم از واريته هايي كه در كرج مورد بررسي قرار گرفته بودند, كار مطالعه در باره بررسي امكان كشت اين محصول در استان خوزستان آغاز گرديد.درسالهاي بعد تعدادي از ارقام نا منا سب براي اين منطقه حذف و با ارقامي از كشورهاي آمريكا و اروپا جايگزين گرديد.
در ادامه فعاليت هاي تحقيقاتي , بسياري از عوامل زراعي مانند تاريخ كاشت ، آبياري ، تغذيه ، تراكم بوته و مقايسه ارقام مورد بررسي قرار گرفت. نتايج اين بررسي ها نشان داد كه چغندرقند مي تواند به عنوان يك محصول با صرفه و استراتژيك در تناوب زراعي منطقه قرار گيرد. در نتيجه زمينه توسعه و ترويج آن دربين كشاورزان منطقه فراهم گرديد .اين امر موجب راه اندازي كارخانجات قند اهواز و دزفول گرديد.به طوريكه نخستين بار چغندر قند در اراضي اطراف كارخانه قند اهواز در سطح وسيع كشت گرديد. واز سال 49-1348، بخشي از اراضي شهرستان دزفول، به كشت چغندر قند اختصاص يافت . در حال حاضر بخش تحقيقات چغندرقند هماهنگ با موسسه تحقيقات چغندرقند در چارچوب اولويتهاي تحقيقاتي براي منطقه خوزستان در دو زمينه بهنژادي و بهزراعي به دنبال بهبهود عملكـرد چغندرقند در اين منطقه ميباشد). و تا كنون با همكاري موسسه فوق الذكر دو رقم منوژرم و يك رقم پلي ژرم مقاوم به بولت مناسب منطقه اصلاح و تهيه شده و معرفي گرديده است . همچنين طرحهاي زيادي در خصوص بهينه سازي مصرف كود ، بذر ، تراكم بوته ، تاريخ كاشت ، كنترل علف هاي هر توسط اين بخش انجام شده است و براساس نتايج آنها ، توصيه هاي لازم به زارعين منطقه صورت ميگيرد.كارخانه قند دزفول به انگيزه نتايج حاصل از اجراي آزمايشاتي كه در اين مركز صورت گرفت تأسيس شد. و اينك چغندرقند يكي از محصولات مهم منطقه محسوب ميگرددوسالانه بيش از 7 هزار هكتار از اراضي مناسب منطقه به كشت اين محصول اختصاص داده ميشود. اهميت اقتصادي چغندر قند در استان چغندر از مهمترين گياهان صنعتي و از منابع عمده توليد شكر در استان خوزستان به شمار مي آيد . نياز روزافزون كشور به توليد شكر و تأمين حدود 70% توليد داخلي شكر از چغندر قند ، اهميت اقتصادي اين محصول را به خوبي نشان مي دهد . كشت چغندرقند پائيزه يا زمستانه در خوزستان به علت استفاده گياه از بارندگي هاي پائيز و زمستان و در نتيجه تأمين مقداري از نياز آبي آن يكي از محصولات استراتژيك و اقتصادي است كه در حال حاضر در سطح 9 هزار هكتار از اراضي شمال استان كشت مي گردد . علاوه بر پتانسيل توليد بالا ، وجيني بودن و اثرات تناوبي آن بر كشت هاي بعدي ونيز مكانيزه بودن تمامي عمليات كاشت ، داشت و برداشت بر اهميت آن افزوده است . توليد محصولات جنبي آن نظير تفاله و ملاس و ايجاد اشتغال در بخش كشاورزي و صنعت منطقه و همچنين تأمين چغندر قند مورد مصرف كارخانه هاي قند استان با مجموع ظرفيت 7500 تن در روز اهميت استراتژيك اين محصول را روشن مي سازد . از اينرو اين بخش با تحقيق پيرامون مسائل و مشكلات مختلفي كه ممكن است اين محصول در منطقه با آن روبرو شود . سعي در بهبهود عملكرد و كيفيت اين محصول داشته است و در حال حاضر تحقيقات آن حول دو محور اصلي به نژادي و به زراعي ميباشد كه علاوه بر معرفي ارقام مناسب از نظر داشتن خصوصيات لازم براي كشت در اين منطقه ، كارايي نهادهاي مصرفي از قبيل كود ، سم ، آب آبياري ، بذر … را افزايش دهد. فعاليتهاي تحقيقاتي بخش تحقيقات اصلاح و تهيه بذر چغندر قند صفي آباد : - بخش به نژادي : فعاليتهاي به نژادي چغندر قند در استان خوزستان در با هدف اصلاح وتهيه ارقام منوژرم و مولتي ژرم مقاوم به بولتينگ ، بيماريهاي برگي وريشه وافزايش كميت و كيفيت محصول با نظارت مستقيم وهدايت علمي متخصصان تحقيقات اصلاح و تهيه بذر چغندر قند انجام مي شود .مساعد نبودن شرايط آب و هوايي جهت توليد بذر چغندر قنددر استان خوزستان سبب شد كه فعاليتهاي به نژادي عمدتا بر محور سلكسيون مواد ژنتيكي ، ارزيابي هاي متعدد براي تعييين مقاومت به بولتينگ و بيماريها وآزمايشات فاز مقايسه عملكرد وسازگاري ارقام اميدبخش، استوار باشد. اين ارقام حاصل كارهاي انجام شده در موسسه چغندر قند و ساير موسسات تحقيقاتي دنيا مي باشد . فعاليت هاي مربوط به سلكسيون مواد ژنتيكي و ارزيابي لاين ها و ارقام شركت كننده در برنامه هاي اصلاحي هر ساله متناسب با برنامه هاي اصلاحي موسسه در سطح وسيعي در بخش تحقيقات چغندر قند صفي آباد اتجام مي گيرد آزمايشات مقايسه ارقام ( جدول پيوست) شامل ارقام منوژرم و پلي ژرم مي باشد . فعاليتهاي چند سال گذشته موسسه تحقيقات چغندر قند با همكاري بخش تحقيقات چغندر قند صفي آباد ، در مورد ارقام پلي ژرم ، منتج به توليد رقم مولتي ژرم داخلي br1 ودز براي منطقه خوزستان شده است كه اين ارقام در حال حاضر بدليل سازگاري نسبي درسطح نسبتا وسيعي از اراضي استان كشت مي شود . تا قبل از انقلاب اسلامي كليه بذور مصرفي اين استان از انواع مولتي ژرم خارجي وبا صرف هزينه ارزي از خارج وارد مي شده است . استفاده از بذور مولتي ژرم نياز به عمل تنك داشته كه مستلزم صرف هزينه هاي زيادي مي باشد . از اينرو در راستاي توسعه زراعت مكانيزه و استفاده از ارقام منوژرم ژنتيكي كه از لحاظ كميت و كيفيت برتري محسوسي به ارقام مولتي ژرم داشته و باعث كاهش هزينه هاي توليد مي گردند ، موسسه تحقيقات چغندر قند با همكاري بخش چغندر قند صفي آباد در سال 1368 طي يك آزمايش ميداني در سطح كشت و صنعت هاي منطقه اقدام به كشت ازمايشي بذور منوژرم به صورت در جا ( با حذف تنك) نمود كه نتايج حاصله بسيار مطلوب بود و مورد توجه چغندر كاران منطقه قرار گرفت .از ان سال تا كنون هر ساله 20-15 در صد سطح زير كشت منطقه به كشت بذور منوژرم اختصاص دارد . بدليل گران بودن بذرمنوژرم خارجي و وابستگي كشور به واردات كه مهمترين عامل محدود كننده توسعه كشت مكانيزه منوژرم بود ، موسسه چغندر قند از سال 1372 با همكاري بخش چغندر قند مركز صفي آباد با تلاش مستمر ، كار تهيه واصلاح بذور منوژرم مقاوم به بولت براي كشت پاييزه در دزفول را در برنامه كار خود قرار داد كه حاصل اين فعاليتها معرفي سه لاين منوژرم مقاوم به بولتينگ توسط موسسه بوده است . ميزان حساسيت اين لاينها به ساقه روي (بولتينگ ) در حد صفر و مشابه ارقام شاهد خارجي مي باشد. در ادامه موسسه تحقيقات چغندر قند باهمكاري بخش تحقيقات چغندر قند صفي اباد با استفاده از لاين هاي بدست آمده بعنوان مواد ژنتيكي اصلاحي مقاوم به دو رقم جديد منوژرم مقاوم به بولت جهت كشت پاييزه در خوزستان دست يافت كه در شرف معرفي و نامگذاري مي باشند ودر سالهاي اخير، بدنبال كشت ترويجي آنها در سطح 1000 هكتار در شمال استان وشهرستان بهبهان و نتايج مثبت و عملكرد مطلوب اين ارقام درحال حاضر بيش از 50 درصد سطح زير كشت منطقه را بخود اختصاص داده اند. ضمنا با اجراي پروژه هاي بهنژادي موسسه ارقام اميد بخش ديگري درشرف معرفي و نامگداري مي باشند كه در آينده با توليدواستفاده از ار قام منوژرم هيبريد و توسعه كشت مكانيزه اين محصول موجبات افزايش توليد چغندر قند با كيفيت مطلوب تر در منطقه فراهم خواهد شد . - بخش به زراعي: در اين بخش از فعاليتهاي تحقيقاتي ، مديريت كليه عوامل موثر در توليد كه قابل كنترل مي باشند مورد تحقيق و بررسي قرار مي گيرد (جدول پيوست ) . از جمله اين عوامل مي توان به مصرف كودهاي شيميايي ، تراكم بوته ،تاريخ كاشت وبرداشت ، آبياري ،علفهاي هرز و …. اشاره كرد .علاوه بر آن تعيين مناسبترين نيازهاي زراعي و فرمول هاي كودي براي مناطق جديد كشت ارجمله اراضي آبخور سد كرخه ( منطقه دهلران ) ، ايذه و بهبهان نيز از جمله فعاليتهاي اين بخش مي باشد . برخي از مهمترين نتايج بدست آمده طي چند سال گذشته به شرح ذيل مي باشد : - مشاركت در اصلاح و تهيه چهار رقم منوژرم هيبريد مقاوم به بولت با نظارت علمي و فني موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه بذر چغندر قند. - تعيين فرمول مناسب كودهاي n.p.k و زمان مصرف آنها . - تعيين مناسبترين تراكم بوته در ارقام مولتي ژرم و منوژرم . - تعيين مناسبترين تاريخ كاشت ، داشت وبرداشت در ارقام منوژرم ومولتي ژرم . - شناسايي ارقام زود رس . - تعيين بهترين تاريخ كاشت و ارقام چغندرقند در منطقه ايذه . - تعيين روند رشد ارقام مولتي ژرم داخلي و خار جي و شناخت بهتر از وضعيت رشد گياه در جهت افزايش عملكرد كمي وكيفي چغندر قند پاييزه در خوزستان . - ارزيابي مقدماتي لاين ها وارقام چغندر قند داخلي و خارجي نسبت به بيماري هاي با اهميت منطقه ( سركوسپورا و گال زگيلي ) - تعيين نياز غذايي ( ازت ، فسفر و پتاس ) ارقام منوژرم جديد معرفي شده . - تعيين نياز غذايي ( ازت ، فسفر و پتاس ) ارقام مولتي ژرم مورد استفاده . - تعيين نياز غذايي ( عناصر ريز مغذي ) براي ارقام منوژرم جديد معرفي شده . - تعيين مناسبترين تاريخ كاشت و برداشت ارقام منوژرم جديد معرفي شده . - تعيين مناسبترين الگوي كاشت در ارتباط با ميزان و راندمان آب مصرفي - تعيين مناسبترين روش آبياري چغندر قند با همكاري بخش تحقيقات فني و مهندسي - تعيين مناسبترين ميزان كود ازت در تاريخهاي مختلف كاشت چغندر قند در منطقه دزفول - تغيين ميزان افت كمي و كيفي در طول عمليات برداشت مكانيزه - تعيين اثر قطع طوقه بر كميت و كيفيت چغندر قند در منطقه دزفول - تعيين اثر قطع آبياري قبل ار برداشت بر كميت و كيفيت چغندر قند در منطقه دزفول - تعيين ميزان خسارت بيماري سركوسپورا بر كميت و كيفيت چغندر قند در منطقه دزفول - تعيين سم قارچ كش مناسب و زمان سمپاشي عليه بيماري سركوسپورا در منطقه دزفول - تعيين مناسبترين روش كاربرد كودهاي ريز مغذي در چغندر قند پاييزه در خوزستان - تعيين مناسبترين ميزان تقسيط كود ازته در چغندر قند پاييزه در خوزستان - تعيين مناسبترين سم براي آغشته نمودن بذر براي محافظت گياهچه ها در اوايل فصل رشد با همكاري بخش آفات مركز - تعيين دوره بحراني رقابت علفهاي هرز با چغندر قند در منطقه دزفول با همكاري بخش آفات مركز - اجراي طرحهاي تحقيقاتي مشترك با بخش آفات وبيماريها جهت دستيابي به فرمولهاي مناسب و اقتصادي سموم علف كش و حشره كش جهت مبارزه با علفهاي هرز و آفات مهم چغندر قند در منطقه كه در اين ارتباط نتايج مثبتي حاصل و بصورت توصيه هاي ترويجي در اختيار چغندر كاران منطقه قرار گرفته است .
فعاليتهاي انتشاراتي درطول سالهاي 1382-1365 جمعا 17 عنوان گزارش پژوهشي ساليانه حاوي مشروح نتايج كليه فعاليتها و طرحهاي تحقيقاتي انجام شده در بخش چغندر قند صفي آباد ، تهيه وهمچنين 20 عنوان گزارش نهايي طرحهاي تحقيقاتي خاتمه يافته ( اعم از مستقل و مشترك با ساير بخش هاي تحقيقاتي مركز ) در سطح استان جهت استفاده چغندركاران وكشت وصنعت هاي منطقه منتشر شده است .علاوه بر موارد فوق 39 عنوان مقاله تحقيقي حاصل از اجراي طرحهاي تحقيقاتي منطقه به صورت سخنراني در كنگره هاي علوم زراعت واصلاح نباتات ايران ( كرج ، تبريز ، اصفهان ، كرج و بابلسرو كرج ) ، سمينار زراعت چغندر قند در اصفهان ، اجلاس مشترك تحقيق وترويج استان خوزستان ، همايش آموزش زراعت چغندر قند در كرج و سمينار ساليانه صنايع قند در اهواز و مشهد ونيز سمينار زراعت چغندر قند بهبهان ارايه شده است .انتشار هفت عنوان مقاله تحقيقاتي در نشريه علمي و فني چغندر قند كشور از ديگر فعاليتهاي اين بخش بوده است . در راستاي باز آموزي كار شناسان و افزايش توان علمي آنها ،امكان شركت كارشناسان بخش در كلاسهاي آموزشي در زمينه آمار ، كامپيوتر ، اصلاح نباتات ، وروش تحقيق كه در موسسه متبوع و ساير مراكز آموزشي تشكيل گرديد ، فراهم گرديده است .
فعاليتهاي خدماتي و توليدي در كنار فعاليتهاي تحقيقاتي از سال 1368 تا كنون حدود 7000 تن ريشه چغندر حاصل از كشت هاي ازديادي و حاشيه آزمايشات برداشت وبه كارخانه هاي قند دزفول و اهواز تحويل گرديده است و در آمد حاصل به حساب خزانه واريز شده است .همچنين نظارت بر آزمايشگاه عيار سنجي كارخانه قند دزفول و ارايه توصيه هاي فني لازم به كشت كاران چغندر قند از ديگر فعاليتهاي اين بخش بوده است . جدول 1- طرحهاي تحقيقاتي بخش تحقيقات چغندر قند صفي اباد دزفول از سال 1365 تا كنون.
برنامه هاي آينده بخش تحقيقات اصلاح و تهيه بذر چغندر قند صفي آباد:
1-شناخت مناطق جديد كشت چغندر قند ( دهلران ،بهبهان و رامهرمز) در جهت توسعه سطح زيركشت چغندر قند در استان . 2-بهبود كارايي مصرف كودهاي شيميايي، تعيين نقش عوامل موثر بر ميزان مصرف كود، كاربرد كود با توجه به تجزيه خاك و گياه ، تعيين نقش عوامل كم مصرف (ريز مغذي) در زراعت چغندر قند و مديريت آنها با توجه به عملكرد بالاي چغندر قند و كاربرد كودهاي آلي در زراعت چغندر قند . 3-بهبود راندمان مصرف آب آبياري . 4-بررسي دقيق ميزان خسارت بيماري هاي با اهميت مانند گال زگيلي ، لكه برگي و شناخت راههاي كنترل موثر آنها و همچنين تعيين مقاومت ژنتيكي ارقام متداول و تلاش در جهت انتخاب و افزايش مقاومت ارقام موجود . 5-كنترل موثر و اقتصادي علفهاي هرز با هدف كاهش هزينه هاي توليد . 6-توسعه كشت مكانيزه چغندر قند و استفاده بيشتر از بذور منوژرم . 7-استفاده از روش جديد كشت گلداني چغندر قند (paper pot ) در استان با هدف كاهش مصرف كود وسم ، كاهش خسارت آفات وبيماريها و امكان كشت چغندر قند بعد از محصولاتي مانند سويا و ذرت و در نتيجه امكان افزايش سطح زير كشت و شكر توليدي از چغندر قند . 8-تعيين فرمول مناسب قيمت گذاري چغندر قند با توجه به كميت و كيفيت محصول . 9-تعيين جايگاه چغندر قند در تناوب زراعي منطقه . 10-تهيه نقشه حاصلخيزي اراضي تحت كشت چغندر قند استان . 11- تقويت ارتباط با تشكل ها و اتحاديه چغندر كاران منطقه با هدف كاناليزه نمودن هرچه بهتر نيازهاي تحقيقاتي و امكان كاربرد نتايج حاصله در سطح وسيع و استفاده از تجارب با ارزش چغندر كاران منطقه و مشاركت آنان در برنامه ريزيهاي تعيين سطح زير كشت، تاريخ شروع كشت و برداشت چغندر قند .
|
