1380
بیماری لکه گرد برگ چغندرقند
بیماری لکه گرد برگ چغندرقند که عامل آن یک نوع
قارچ می باشد در بیشتر مناطق چغندرکاری کشور شیوع دارد ولی در مناطقی مانند
خوزستان که آب و هوای گرم و مرطوب دارند از اهمیت اقتصادی زیادی برخوردار است.
علایم و خسارت بیماری
با شروع آلودگی، لکه های گردی که قطرشان به
حدود 2 تا 5 میلی متر می رسد روی پهنک برگ های مسن تشکیل می شود (شکل 1).
قسمت مرکز لکه های گرد به رنگ قهوه ای روشن است
که در حاشیه ارغوانی متمایل به قرمز یا قهوه ای می باشند. با پیشرفت آلودگی،
تعداد لکه های گرد در سطح پهنک برگ افزایش یافته و به هم متصل می شوند در این
حالت امکان دارد تمام برگ ابتدا زرد و سپس قهوه ای شده و سرانجام از بین برود.
با پیشرفت بیماری، مرکز لکه های گرد خاکستری می شوند و در روی دمبرگ ها لکه های
کشیده به رنگ تیره ظاهر می شود. برگ های مرده در حالیکه به بوته چغندرقند
چسیبده اند به حالت آویزان باقی می ماند ولی در مرکز بوته برگ های جوان رشد می
کنند. برگ های جون پس از رسیدن به رشد کامل علایم بیماری را نشان داه و به
تدریج خشک می شوند. در این حالت قسمت طوقه طویل شده و مخروطی شکل می شود و
ظاهری شبیه به میوه آناناس پیدا می کند (شکل 2).
شکل 1
شکل 2
ادامه رشد برگ های جوان باعث می شود که مواد
غذایی ذخیره شده در ریشه مصرف و در نتیجه میزان محصول ریشه و قند آن کاهش یابد.
اندامهای هوایی چغندرهای بذری (دوساله) نیز به این بیماری مبتلا می شوند. حمله
عامل بیماری به قسمت زایشی بوته (گل ها) موجب از بین رفتن آنها شده و باعث کاهش
محصول بذر می شود.
راههای جلوگیری از خسارت بیماری
چون قارچ عامل بیماری انگل داخلی است معالجه
کامل بیماری امکان پذیر نمی باشد. لذا مبارزه علیه بیماری لکه گرد برگ بیشتر
جنبه پیشگیری و جلوگیری از شیوع بیماری در مزرعه دارد. موارد پیشگیری و مبارزه
را می توان به شرح زیر بیان نمود :
1- تناوب زراعی : اجرای یک برنامه 2 تا 3 ساله
تناوب زراعی با گیاهان غیرمیزبان روش موثری در کنترل بیماری می باشد.
2- شخم عمیق : اجرای شخم عمیق سبب تشدید تجزیه
اندام های هوایی آلوده در خاک شده که منجر به مرگ قارچ می شود.چ
3- دفع علفهای هرز : علفهای هرز در مزرعه
چغنندرقند علاوه بر استفاده از مواد غذایی که باعث ضعف گیاه می شود، موجب به
وجود آمدن شرایط مناسب برای انتشار قارچ عامل بیماری نیز می شوند. وجین و دفع
آنها در کاهش شدت بیماری موثر است.
4- کاشت ارقام مقاوم : موثرترین روش مبارزه
علیه عامل بمیاری لکه گرد برگ چغندرقد، استفاده از ارقام مقاوم است. در این
راستا موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند در صدد اصلاح ارقام مقاوم به
بیماری باشد.
5- مبارزه شیمیایی : در صورت وجود سابقه آلودگی
شدید در منطقه سمپاشی با یکی از قارچ کش های مسی و یا دی تیو کار با مات ها به
محض ظهور اولین علایم بیماری (تقریبا" 50 روز بعد از کاشت) توصیه می شود.
چنانچه ملاحظه می شود برای پیشگیری از شیوع
بیماری اجرای یک برنامه مبارزه تلفیقی که در آن عملیات زراعی، استفاده از ارقام
مقاوم و سمپاشی با قارچ کش های مناسب مورد توجه باشد، ضروری است.
